Poradnik o zaćmie
Operacja drugiego oka przy zaćmie – kiedy i czy jest potrzebna
Zaćma często dotyczy obu oczu, ale operuje się je zwykle w osobnych terminach. Wyjaśniamy, od czego zależy decyzja i odstęp między zabiegami.
Dlaczego zwykle nie operuje się obu oczu naraz
Zaćma często rozwija się w obu oczach, choć w jednym może być bardziej zaawansowana. Standardowo operuje się najpierw jedno oko, a drugie w osobnym terminie. Ma to kilka powodów.
- Lekarz może ocenić, jak goi się pierwsze oko.
- Można sprawdzić, czy wybrana soczewka daje oczekiwany efekt, i w razie potrzeby uwzględnić to przy drugim oku.
- Pacjent przez cały czas ma jedno oko, na którym może się oprzeć.
- Gdyby pojawiło się powikłanie, dotknie tylko jednego oka.
Istnieją ośrodki, które w określonych sytuacjach operują oba oczy jednego dnia. Taka decyzja wymaga oceny lekarza i omówienia ryzyka. Nie jest to rozwiązanie dla każdego.
Które oko operuje się jako pierwsze
Najczęściej zaczyna się od oka, które widzi gorzej i w którym zaćma jest bardziej zaawansowana. Bywają jednak wyjątki. Lekarz bierze pod uwagę ostrość wzroku, stan rogówki i siatkówki, dominację jednego oka oraz to, czego pacjent najbardziej potrzebuje na co dzień.
Jaki odstęp między operacjami
Nie ma jednej liczby, która pasowałaby do każdego pacjenta. Odstęp ustala lekarz. Bierze pod uwagę:
- jak przebiegła pierwsza operacja i jak goi się oko,
- czy ciśnienie w oku jest prawidłowe,
- czy nie ma stanu zapalnego,
- jakie są choroby ogólne, na przykład cukrzyca,
- jak bardzo różnica między oczami utrudnia życie,
- czy są jakieś dodatkowe przeszkody organizacyjne.
Zapytaj o to podczas wizyty kontrolnej po pierwszej operacji. Termin warto zapisać i przekazać rodzinie lub organizatorowi, jeśli planujesz drugi wyjazd.
Różnica między oczami – dlaczego bywa uciążliwa
Po operacji jednego oka pacjent często widzi nim znacznie lepiej niż drugim. Dla wielu osób to radość, ale bywa też męczące. Zdarzają się:
- kłopoty z oceną odległości, na przykład na schodach czy przy nalewaniu napoju,
- wrażenie, że obraz ma różną wielkość lub ostrość w każdym oku,
- bóle głowy i zmęczenie oczu,
- trudność z doborem okularów, jeśli pacjent miał dużą wadę wzroku.
Ta różnica nazywa się anizometropią. Jest szczególnie odczuwalna u osób, które przed operacją nosiły silne okulary. Jedno oko zostaje wtedy bez dużej wady, a drugie ma ją nadal. Przez ten czas pomóc może soczewka kontaktowa na nieoperowane oko albo tymczasowe okulary. O rozwiązaniu decyduje okulista.
Szczególnie ostrożne powinny być osoby starsze. Słabsza ocena odległości zwiększa ryzyko potknięć i upadków. Przez ten czas warto uważać na schodach, a kierowca powinien zapytać okulistę, czy może prowadzić.
Czy drugie oko trzeba operować
Nie zawsze. Jeśli zaćma w drugim oku jest niewielka i nie przeszkadza, można ją obserwować. Operacja jest uzasadniona, gdy zaćma w drugim oku wpływa na codzienne życie albo gdy powstała duża różnica między oczami, której nie da się wygodnie skorygować. Decyzję podejmuje pacjent wspólnie z lekarzem. Zasady są takie same jak przy pierwszym oku, o czym piszemy w artykule kiedy operować zaćmę.
Korzyści z operacji obu oczu to przede wszystkim lepsze widzenie przestrzenne, większe bezpieczeństwo w ruchu i lepsza orientacja. Dwoje oczu po prostu współpracuje lepiej niż jedno.
Czy druga operacja przebiega tak samo
Technicznie tak: to taki sam zabieg, ale na drugim oku. Niektórzy pacjenci mówią, że druga operacja była odczuwalnie inna, choć nie wynika to z niczego niepokojącego. Pacjent wie już, czego się spodziewać, jest też bardziej skupiony na doznaniach. Znieczulenie działa podobnie, a większość pacjentów czuje najwyżej ucisk.
Zwykle dobiera się taki rodzaj soczewki, aby oba oczy współpracowały. Dlatego dobrze mieć przy sobie informację o tym, jaka soczewka została wszczepiona w pierwszym oku, szczególnie jeśli drugie oko będzie operowane gdzie indziej.
Skierowanie, dokumenty i zwrot z NFZ przy drugim oku
Operacje w osobnych terminach to zwykle osobne rachunki, dlatego dokumenty warto przygotować dla każdego oka oddzielnie. Czy potrzebne jest osobne skierowanie, zapytaj przed planowaniem zabiegu. Zasady znajdziesz w artykule skierowanie na operację zaćmy. Pamiętaj też o terminie na złożenie wniosku, który liczy się od wystawienia każdego rachunku: wynosi 6 miesięcy. Szczegóły opisujemy w tekście zwrot kosztów z NFZ.
Krople stosuje się zwykle po każdej operacji około 3–4 tygodni. Jeśli odstęp między zabiegami jest krótki, może się zdarzyć, że dwa rodzaje kropli zachodzą na siebie. Wtedy warto spisać plan i poprosić o niego lekarza.
Kiedy natychmiast do lekarza: nagły spadek widzenia, silny ból, zaczerwienienie oka, błyski światła albo „firanka” po operacji – także wtedy, gdy czekasz na zabieg drugiego oka. Nie odkładaj tego do planowej kontroli.
Planując drugi wyjazd, warto skontaktować się z organizatorem z wyprzedzeniem. Dane kontaktowe są na stronie kontakt.
Przeczytaj też
