Poradnik o zaćmie

Operacja zaćmy a leki na rozrzedzenie krwi – czy trzeba je odstawić

Wiele osób przed operacją zaćmy przyjmuje leki rozrzedzające krew. Wyjaśniamy, jak zwykle się z nimi postępuje i o czym koniecznie powiedzieć lekarzowi.

Czas czytania: około 5 minut

Przy operacji zaćmy w znieczuleniu kroplami leków rozrzedzających krew zwykle się nie odstawia. Ostateczną decyzję podejmuje jednak lekarz. Nigdy nie przerywaj ich samodzielnie, bo przerwa może być groźna dla serca i mózgu.

Dlaczego zwykle można operować bez odstawiania leków

Rogówka, czyli miejsce nacięcia przy operacji zaćmy, nie ma naczyń krwionośnych. Ryzyko krwawienia podczas typowego zabiegu w znieczuleniu kroplami jest więc małe. Dotyczy to fakoemulsyfikacji, czyli najczęściej stosowanej metody. W publikacjach okulistycznych często zaleca się kontynuowanie leków przy tego rodzaju zabiegu.

Dla porównania, odstawienie leku może narazić pacjenta na poważne zagrożenie. Te leki przyjmuje się po to, aby zapobiegać udarowi mózgu, zakrzepicy, zatorowi lub zawałowi. Przerwa nawet na kilka dni może mieć znaczenie, a takie powikłanie byłoby znacznie groźniejsze niż drobne krwawienie w oku.

Kiedy lekarz może postąpić inaczej

Zalecenia nie są jednakowe w każdej klinice, a sytuacja każdego pacjenta jest inna. Dodatkowej oceny mogą wymagać na przykład:

znieczulenie zastrzykiem w okolicę oka zamiast kropli,
zabieg, który może być trudniejszy, na przykład przy bardzo twardej zaćmie,
operacja łączona z innym zabiegiem na oku,
wynik INR poza zalecanym zakresem u osób przyjmujących warfarynę lub acenokumarol,
przyjmowanie kilku leków przeciwkrzepliwych naraz,
choroby wątroby, nerek lub krwi, które wpływają na krzepnięcie.

Wtedy okulista może poprosić o opinię lekarza, który przepisał lek, na przykład kardiologa. Jeśli trzeba coś zmienić, zrobi to lekarz i powie dokładnie, jak to zrobić.

Jakie leki mamy na myśli

Potocznie mówi się o „rozrzedzaniu krwi”, choć te leki działają na różne sposoby. Najczęściej chodzi o:

Warfarynę i acenokumarol. Przy tych lekach regularnie sprawdza się INR we krwi.
Nowsze leki przeciwkrzepliwe, takie jak apiksaban, rywaroksaban i dabigatran.
Kwas acetylosalicylowy, czyli popularną aspirynę w małej dawce „na serce”.
Klopidogrel i podobne leki, często stosowane po wszczepieniu stentu lub po udarze.
Zastrzyki z heparyny drobnocząsteczkowej, na przykład po operacjach lub unieruchomieniu.

Przy nowszych lekach badań na temat operacji zaćmy jest mniej niż przy warfarynie. Tym bardziej trzeba trzymać się indywidualnych zaleceń lekarza. Jeśli nie wiesz, czy Twój lek należy do tej grupy, pokaż opakowanie lekarzowi lub farmaceucie.

Co powiedzieć lekarzowi i co przygotować

Im więcej informacji ma lekarz, tym bezpieczniej może zaplanować zabieg. Przed operacją przygotuj:

Pełną listę leków z dawkami i porami przyjmowania.
Informację, dlaczego bierzesz lek: migotanie przedsionków, stent, zastawka, zakrzepica, przebyty udar.
Datę ostatniego zdarzenia, na przykład wszczepienia stentu lub udaru.
Aktualny wynik INR, jeśli przyjmujesz warfarynę lub acenokumarol. Zapytaj, jak świeży ma być.
Informację o wcześniejszych krwawieniach lub siniakach.
Suplementy i preparaty ziołowe, bo niektóre z nich mogą wpływać na krzepnięcie.

Listę warto zabrać do kliniki na papierze. Przy wyjeździe do Czech dobrze przekazać te informacje wcześniej, aby lekarz mógł je uwzględnić. O przygotowaniu do zabiegu piszemy w artykule przygotowanie do operacji zaćmy, a o pomiarach w tekście badania przed operacją zaćmy.

Czy trzeba mówić o operacji kardiologowi

Warto, zwłaszcza gdy niedawno miałeś wszczepiony stent, zabieg na sercu, zakrzepicę lub udar. Lekarz, który przepisał lek, zna powód jego stosowania i wie, jak duże byłoby ryzyko przerwy. Okulista zna z kolei ryzyko zabiegu na oku. Najlepiej, gdy obaj mają te same informacje. Poproś lekarza prowadzącego o krótką notatkę z nazwą leku, dawką i rozpoznaniem. Taka kartka ułatwi rozmowę w klinice, także jeśli zabieg odbywa się za granicą.

Co, jeśli lekarz zaleci zmianę leku

Poproś wtedy o zalecenie na piśmie. Zapisz, od którego dnia zmienić dawkę, kiedy wrócić do zwykłego leczenia i kto nadzoruje tę zmianę. Nie łącz zaleceń od różnych lekarzy na własną rękę. Jeśli otrzymasz sprzeczne informacje, dopytaj, zanim cokolwiek zmienisz.

Jak przyjąć lek w dniu zabiegu

Jeśli lekarz nie zalecił inaczej, leki zwykle bierze się o stałej porze, tak jak zawsze. Zabieg w Czechach oznacza wyjazd i długi dzień, więc pomyśl o tym z wyprzedzeniem:

weź ze sobą leki na cały dzień, w oryginalnych opakowaniach,
ustaw przypomnienie w telefonie, jeśli dawka wypada w czasie podróży,
zapytaj, czy lek można wziąć na czczo, jeśli klinika zaleci ograniczenie jedzenia,
poinformuj personel, o której wziąłeś ostatnią dawkę.

Czy po operacji może pojawić się krwawienie

Osoby przyjmujące takie leki mogą łatwiej dostać czerwonej plamy na białku oka. To niewielki wylew pod spojówkę. Wygląda groźnie, ale zwykle sam się wchłania i nie wpływa na widzenie. Warto powiedzieć o nim na kontroli.

Poważne krwawienia wewnątrz oka są rzadkie. Nie sięgaj też po dodatkowe leki przeciwbólowe bez konsultacji, bo niektóre popularne środki, na przykład ibuprofen, mogą nasilać krwawienie. Zapytaj lekarza lub farmaceuty, co możesz bezpiecznie zastosować.

Kiedy natychmiast do lekarza: nagły spadek widzenia, silny ból oka, wyraźne i narastające zaczerwienienie, błyski światła albo „firanka” w polu widzenia po operacji. Trzeba pilnie zgłosić się do okulisty lub do szpitala i powiedzieć, jakie leki rozrzedzające krew przyjmujesz.