Poradnik o zaćmie
Jak wygląda operacja zaćmy krok po kroku
Operacja zaćmy to zabieg wykonywany przez bardzo małe nacięcie, zwykle bez usypiania. Opisujemy, co dzieje się na każdym etapie i co pacjent czuje.
Na czym polega zabieg
Operacja polega na usunięciu zmętniałej soczewki i wszczepieniu w jej miejsce sztucznej, która pozostaje w oku na stałe. Najczęściej stosuje się metodę zwaną fakoemulsyfikacją. Lekarz za pomocą cienkiej końcówki rozbija zmętniałą soczewkę ultradźwiękami, a drobne fragmenty odsysa. Wszystko odbywa się przez nacięcie mające około dwóch–trzech milimetrów.
Zabieg trwa zwykle 15–20 minut. W klinice Gemini Ophthalmology w Ostrawie, z którą współpracuje organizator, przed operacją wykonuje się badania, które trwają około 2 godzin. Pacjent wraca do domu tego samego dnia. Czas może być inny w trudniejszych przypadkach, o czym informuje lekarz.
Zanim pacjent wejdzie na salę
Dzień zaczyna się od badań i rozmowy z lekarzem. Oko jest dokładnie mierzone, bo od tych pomiarów zależy moc nowej soczewki. Lekarz sprawdza też, czy nie ma przeciwwskazań, i odpowiada na pytania. Pacjent podpisuje zgodę na zabieg dopiero wtedy, gdy wszystko jest dla niego jasne.
Następnie do oka zakrapla się krople rozszerzające źrenicę oraz krople znieczulające. Trzeba chwilę poczekać, aż zaczną działać. W tym czasie można odpocząć. To dobry moment, żeby powiedzieć personelowi, jeśli pojawi się silny stres, kaszel lub potrzeba skorzystania z toalety.
Operacja krok po kroku
- Ułożenie i przygotowanie. Pacjent leży na plecach. Skórę wokół oka i samo oko odkaża się specjalnym płynem. Twarz okrywa jałowa serweta, która zostawia odsłonięte tylko operowane oko. Pod serwetą doprowadzane jest powietrze, więc można spokojnie oddychać.
- Otwarcie powiek. Małe rozwieracze delikatnie przytrzymują powieki, więc nie trzeba się martwić, że oko się zamknie.
- Nacięcie. Chirurg wykonuje pod mikroskopem bardzo małe nacięcie na brzegu rogówki.
- Otwarcie torebki. Soczewka jest zamknięta w cienkiej przezroczystej torebce. Lekarz otwiera ją z przodu, a resztę torebki pozostawia. Stanie się ona „gniazdem” dla nowej soczewki.
- Rozbicie i usunięcie soczewki. Końcówka urządzenia wykorzystuje ultradźwięki do rozdrobnienia zmętniałej soczewki, a jej fragmenty są odsysane. Oko jest stale przepłukiwane.
- Wszczepienie nowej soczewki. Sztuczna soczewka jest miękka i zwinięta. Przez nacięcie wsuwa się ją do torebki, gdzie sama się rozkłada i ustawia na miejscu.
- Zakończenie. Nacięcie jest tak małe, że zwykle zamyka się samo i nie wymaga szwów. Lekarz może podać do oka antybiotyk. Oko często zabezpiecza się opatrunkiem lub osłonką.
Co pacjent czuje podczas zabiegu
Przy operacji zaćmy stosuje się najczęściej znieczulenie kroplami. Większość pacjentów czuje najwyżej ucisk. Nie widać narzędzi ani tego, co robi lekarz. Zwykle widzi się jedynie jasne światło i zmieniające się barwne plamy.
Pacjent jest przytomny, więc słyszy głos lekarza i odgłosy urządzeń. Jeśli coś go niepokoi, może o tym powiedzieć. Warto tylko unikać ruchów głową i mówić dopiero wtedy, gdy chirurg na to pozwoli, bo najważniejsze jest, aby leżeć nieruchomo.
Osoby bardzo zdenerwowane mogą poprosić o lek uspokajający, a w niektórych sytuacjach lekarz wybiera inne znieczulenie, na przykład zastrzyk w okolicę oka lub rzadziej znieczulenie ogólne. Decyduje o tym lekarz. Warto przed zabiegiem wspomnieć o klaustrofobii, drżeniu, bólach pleców, kłopotach ze słuchem lub z leżeniem na płasko.
Bezpośrednio po operacji
Po zabiegu pacjent chwilę odpoczywa. Pacjent dostaje zalecenia, w tym informację o kroplach, które trzeba stosować przez około 3–4 tygodnie. Dokładny plan ustala lekarz. Zaraz po zabiegu obraz bywa zamglony lub jaskrawy, a światło może razić. To częste i zwykle mija w ciągu kilku dni.
Po operacji nie wolno prowadzić samochodu, więc potrzebny jest dojazd z kimś innym. Szczegóły podróży do Ostrawy przekazuje organizator; ogólne informacje znajdziesz na stronie dojazd. Jak dbać o oko w kolejnych tygodniach, opisujemy w artykule po operacji zaćmy.
Czy można poruszać się po zabiegu
Tak. To zabieg, po którym nie ma potrzeby leżenia w łóżku przez wiele dni. Można chodzić, jeść i wykonywać lekkie domowe czynności, trzymając się zaleceń lekarza. Oko wymaga jednak ochrony przed pocieraniem, brudem i urazem, dopóki nacięcie się nie zagoi.
Najczęstsze obawy pacjentów
- Czy oko jest wyjmowane? Nie. To mit. Oko pozostaje na swoim miejscu, a chirurg pracuje przez małe nacięcie.
- A jeśli mrugnę? Nie ma takiej możliwości, bo powieki są delikatnie przytrzymywane.
- A jeśli zachce mi się kaszleć? Powiedz o tym spokojnie, zanim do tego dojdzie. Lekarz zrobi krótką przerwę.
- Czy zobaczę, co się dzieje? Nie. Pacjent widzi tylko światło i barwy.
Jakiego efektu można się spodziewać
U wielu pacjentów widzenie poprawia się już w pierwszych dniach. Ostateczny efekt pojawia się zwykle po kilku tygodniach, gdy oko się wygoi, a lekarz może dobrać okulary. Jak dobrze będziemy widzieć, zależy także od stanu siatkówki i nerwu wzrokowego. Jeśli są one zmienione, poprawa może być ograniczona. Lekarz mówi o tym przed zabiegiem.
Każda operacja wiąże się z pewnym ryzykiem. Rzeczowy opis znajdziesz w artykule powikłania po operacji zaćmy. Rodzaj nowej soczewki warto omówić z lekarzem przed wyjazdem – pomocny będzie tekst o soczewkach wewnątrzgałkowych.
Przeczytaj też
