Poradnik o zaćmie
Po operacji zaćmy – zalecenia, krople i czego unikać
Operacja trwa krótko, ale oko potrzebuje kilku tygodni, aby się zagoić. Oto, jak o nie dbać i kiedy pilnie skontaktować się z lekarzem.
Pierwsze godziny po zabiegu
Po operacji pacjent wraca do domu tego samego dnia. Nie może prowadzić samochodu, więc ktoś musi go odwieźć. Oko bywa osłonięte opatrunkiem lub przezroczystą osłonką. Lekarz powie, kiedy ją zdjąć.
W pierwszych godzinach częste są: zamglone widzenie, łzawienie, uczucie piasku pod powieką, delikatne swędzenie, wrażliwość na światło. Czasem źrenica jest jeszcze szeroka, a światło mocno razi. Te objawy zwykle szybko łagodnieją. Pomagają okulary przeciwsłoneczne i spokojny wieczór.
Krople – najważniejszy obowiązek
Krople stosuje się zwykle przez około 3–4 tygodnie. Lekarz ustala rodzaj, liczbę i godziny. Najczęściej zawierają lek przeciwzapalny i antybiotyk. Nawet jeśli oko wygląda dobrze, nie wolno ich odstawiać ani zmieniać schematu bez konsultacji.
Jak zakraplać, by było łatwo i czysto:
- Umyj dokładnie ręce.
- Usiądź lub połóż się, odchyl głowę do tyłu.
- Palcem delikatnie odciągnij dolną powiekę, nie uciskając oka.
- Zakroplij jedną kroplę do kieszonki, która powstała. Końcówka nie może dotknąć oka ani rzęs.
- Zamknij oko na chwilę. Nie zaciskaj powiek.
- Jeśli masz kilka rodzajów kropli, odczekaj kilka minut między nimi. Lekarz poda, ile.
Pomaga tabelka na lodówce lub alarm w telefonie. Jeśli rodzic ma trudności z zakraplaniem, zajrzyj do artykułu o tym, jak rodzina może pomóc. Pominięcie dawki nie jest powodem do paniki: zakroplij lek, gdy tylko sobie przypomnisz, i wróć do schematu.
Czego unikać w pierwszych tygodniach
Szczegółowe zalecenia i czas ich trwania zależą od lekarza. Najczęściej dotyczą:
- Pocierania oka – to podstawowa zasada. Nie uciskaj oka, także przez sen.
- Wody i mydła w oku – myj się ostrożnie, włosy najlepiej z głową odchyloną do tyłu, z pomocą drugiej osoby.
- Kosmetyków – makijaż oczu odłóż do czasu, gdy lekarz pozwoli.
- Basenu, sauny, kąpieli w jeziorze – chodzi o ryzyko zakażenia.
- Dźwigania i dużego wysiłku – także mocnego schylania się z głową w dół, jeśli lekarz to zaleci.
- Kurzu, dymu, prac w ogrodzie i przy remoncie – pył i brud to największy wróg świeżej rany.
- Sportów z ryzykiem urazu – także zabaw z małymi dziećmi lub dużym psem, które mogą przypadkiem uderzyć w oko.
Można natomiast oglądać telewizję, czytać, spacerować i wykonywać lekkie domowe czynności, o ile lekarz nie zaleci inaczej. Korzystanie z oczu im nie szkodzi.
Stałe leki i inne krople
Leki przyjmowane na stałe, na przykład na ciśnienie czy cukrzycę, zazwyczaj bierze się po operacji jak zwykle. Jeśli lekarz zalecił inaczej, trzymaj się jego wskazówek. Osoby używające innych kropli do oczu, na przykład na jaskrę, powinny zapytać, czy kontynuować je w operowanym oku. Do operowanego oka używaj kropli z nowego opakowania, przepisanego po zabiegu. Butelka otwarta przed operacją może nie być już czysta, a tego oka nie wolno narażać na zakażenie.
Jak spać po operacji
Wiele klinik zaleca, by przez pewien czas nie spać na operowanym boku, a w nocy używać osłonki na oko. Chroni ona przed nieświadomym dotknięciem. Zapytaj, jak długo ją zakładać i jak ją czyścić.
Kiedy można prowadzić samochód i wrócić do pracy
Do jazdy samochodem można wrócić dopiero wtedy, gdy pozwoli na to lekarz. Liczy się nie tylko to, czy pacjent czuje się dobrze, ale też ostrość widzenia oraz to, czy spełnia wymagania dla kierowców. Przez pewien czas drugie, nieoperowane oko może widzieć zupełnie inaczej, a to utrudnia ocenę odległości.
Powrót do pracy zależy od jej rodzaju. Praca biurowa bywa możliwa szybko, ale prace fizyczne, w kurzu czy na wysokości wymagają dłuższej przerwy. Ustal to z lekarzem.
Wizyta kontrolna
Po operacji potrzebna jest kontrola u okulisty. Lekarz ocenia gojenie, ciśnienie w oku i ostrość wzroku. Przed wyjazdem do Czech zapytaj, kiedy i gdzie odbędzie się kontrola. Warto mieć w Polsce swojego okulistę, który zna przebieg leczenia. Przydadzą się dokumenty z zabiegu; organizator pomaga w ich tłumaczeniu.
Nowe okulary dobiera się zwykle dopiero po wygojeniu, gdy widzenie się ustabilizuje. Nie kupuj ich pochopnie w pierwszych dniach.
Co jest normalne, a co nie
Normalne bywają: lekkie uczucie obcego ciała, łzawienie, pojedyncze „mroczki” oraz przejściowe wrażenie, że kolory stały się zimniejsze i wyraźniejsze. Wielu pacjentów dziwi się, jak jasny stał się świat. Niektórzy widzą też blask lub cień z boku pola widzenia. Zwykle mija to z czasem, ale warto o tym powiedzieć podczas kontroli.
Kiedy natychmiast do lekarza: nagły spadek widzenia, silny lub narastający ból, wyraźne zaczerwienienie oka, ropna wydzielina, błyski światła, nowe liczne „mroczki” albo „firanka” w polu widzenia. To nie są objawy, z którymi można czekać do kontroli. Trzeba pilnie jechać do okulisty lub do szpitala.
Więcej o tym, co może się zdarzyć i jak się to leczy, przeczytasz w artykule powikłania po operacji zaćmy. Odpowiedzi na częste pytania znajdziesz też na stronie pytania.
