Poradnik o zaćmie
Powikłania po operacji zaćmy – co warto wiedzieć
Operacja zaćmy to jeden z częściej wykonywanych zabiegów, ale jak każda operacja niesie ryzyko. Opisujemy powikłania rzeczowo, by pacjent wiedział, na co zwrócić uwagę.
Jak czytać ten artykuł
Większość operacji zaćmy przebiega bez poważnych problemów, a powikłania, które tu opisujemy, są w większości rzadkie lub dają się leczyć. Nie piszemy o nich, aby straszyć. Zależy nam na tym, by pacjent i jego rodzina wiedzieli, co jest normalne, a co wymaga kontaktu z lekarzem.
Ryzyko jest różne u różnych osób. Zależy między innymi od budowy oka, stopnia zaawansowania zaćmy, chorób ogólnych i innych chorób oczu. Indywidualnie ocenia je lekarz podczas kwalifikacji. To dobry moment, by zapytać: „Czy w moim przypadku ryzyko jest większe i dlaczego?”.
Dolegliwości częste i zwykle przejściowe
Te objawy nie są prawdziwymi powikłaniami, choć potrafią niepokoić:
- Uczucie piasku i podrażnienia – wynika z drobnego nacięcia i działania kropli.
- Suchość oka – może nasilić się na jakiś czas po zabiegu, szczególnie u osób, które miały ją wcześniej. Lekarz może zalecić krople nawilżające.
- Lekko zamglony obraz – często mija w ciągu kilku dni, gdy ustępuje niewielki obrzęk rogówki.
- Wrażliwość na światło i łzawienie – zwykle krótkotrwałe.
- Czerwona plama na białku oka – mały wylew pod spojówką wygląda groźnie, ale zwykle sam się wchłania. Warto powiedzieć o nim podczas kontroli.
- Cienie lub błyski z boku pola widzenia – niekiedy pojawiają się po wszczepieniu soczewki i z czasem przestają przeszkadzać.
Możliwe powikłania podczas zabiegu
Najważniejszym z nich jest uszkodzenie tylnej części torebki soczewki. Torebka jest cienka jak folia. Czasem pęka, szczególnie gdy zaćma jest bardzo twarda albo oko ma nietypową budowę. Lekarz ma na takie sytuacje przygotowane postępowanie. Może zmienić miejsce wszczepienia soczewki lub dobrać inny jej rodzaj. Zabieg bywa wtedy dłuższy, a gojenie wolniejsze, ale wiele osób i tak uzyskuje dobre widzenie.
Zdarza się też, że fragment soczewki przesunie się w głąb oka. Bywa, że trzeba go usunąć podczas dodatkowego zabiegu.
Możliwe powikłania w dniach i tygodniach po operacji
Zapalenie wnętrza gałki ocznej. Jest bardzo rzadkie, ale najpoważniejsze. To zakażenie, które wymaga pilnego leczenia w szpitalu. Dlatego tak ważne są czyste ręce, krople i brak dotykania oka. Objawy to narastający ból, spadek widzenia i silne zaczerwienienie, zwykle kilka dni po operacji.
Podwyższone ciśnienie w oku. Może pojawić się krótko po zabiegu albo w czasie stosowania kropli ze sterydem. Często nie daje objawów, dlatego tak ważne są wizyty kontrolne. Zwykle wystarczy czasowe leczenie kroplami.
Obrzęk rogówki. Obraz jest wtedy zamglony. Zazwyczaj ustępuje po kilku dniach lub tygodniach. Rzadko, zwłaszcza gdy rogówka była osłabiona jeszcze przed operacją, utrzymuje się dłużej i wymaga dalszego leczenia.
Obrzęk plamki. Plamka to środek siatkówki, odpowiedzialny za ostre widzenie. Czasem, zwykle po kilku tygodniach, pojawia się w niej obrzęk i obraz się pogarsza. Częściej dotyczy osób z cukrzycą i chorobami siatkówki. Leczy się go kroplami, a czasem innymi lekami.
Odwarstwienie siatkówki. Jest rzadkie, ale wymaga pilnej operacji. Może zdarzyć się także po wielu miesiącach. Większe ryzyko dotyczy m.in. osób z dużą krótkowzrocznością. Typowe są błyski, nagły wysyp „mroczków” oraz cień lub „firanka” zasłaniająca część obrazu.
Przemieszczenie sztucznej soczewki. Rzadko soczewka zmienia położenie, także po latach. Pacjent może zauważyć pogorszenie widzenia lub podwójny obraz. Czasem potrzebny jest dodatkowy zabieg.
Różnica między oczami lub inna wada niż zakładano. Mimo dokładnych pomiarów ostateczna wada wzroku może nieco odbiegać od planowanej. Zwykle pomagają okulary. O różnicy między oczami piszemy w tekście operacja drugiego oka.
Późniejszy problem: zaćma wtórna
Po miesiącach lub latach tylna część torebki może zmętnieć i obraz znów staje się zamglony. Nie oznacza to, że zaćma wróciła. To zaćma wtórna, którą leczy się krótkim zabiegiem laserowym. Więcej w artykule zaćma wtórna i laser YAG.
Co możesz zrobić, aby zmniejszyć ryzyko
- Powiedz lekarzowi o wszystkich lekach i chorobach, także dawnych.
- Zadbaj, aby przed zabiegiem nie było infekcji.
- Stosuj krople dokładnie tak, jak zalecono, czystymi rękami.
- Nie pocieraj oka i przestrzegaj zaleceń dotyczących wysiłku.
- Przyjdź na wyznaczone kontrole, nawet jeśli czujesz się dobrze.
- Przed wyjazdem ustal, z kim kontaktować się po powrocie do Polski.
Wskazówki na pierwsze tygodnie znajdziesz w tekście po operacji zaćmy.
Kiedy natychmiast do lekarza: nagły spadek widzenia, silny lub narastający ból, wyraźne zaczerwienienie oka, błyski światła, nagłe „mroczki” albo „firanka” w polu widzenia. Nie czekaj do kolejnej wizyty ani do rana. Skontaktuj się z okulistą lub jedź do szpitala z oddziałem okulistycznym i powiedz, że masz za sobą operację zaćmy.
Na koniec
Szybka reakcja na objawy ma duże znaczenie. Przy wielu powikłaniach wczesne leczenie daje lepsze wyniki. Jeśli coś Cię niepokoi, lepiej zapytać za wcześnie niż za późno. Pytania o to, jak wygląda opieka w przypadku wyjazdu, możesz zadać organizatorowi przez stronę kontakt.
Przeczytaj też
