Poradnik o zaćmie
Zaćma wtórna – dlaczego wzrok znów się pogarsza i jak pomaga laser YAG
Czasem po operacji zaćmy widzenie znowu robi się mgliste. Najczęściej nie oznacza to powrotu choroby, tylko zmętnienie torebki, które da się usunąć laserem.
Czym jest zaćma wtórna
Podczas operacji zaćmy lekarz usuwa zmętniałą soczewkę, ale zostawia jej cienką torebkę. To w niej umieszcza się soczewkę sztuczną. Z czasem w tylnej części torebki mogą namnażać się komórki, które sprawiają, że traci ona przezroczystość. Taki stan nazywamy zaćmą wtórną. Lekarze mówią też o zmętnieniu tylnej torebki.
Nazwa jest myląca. Sama zaćma nie odrasta, bo soczewki naturalnej już nie ma, a sztuczna nie mętnieje w ten sam sposób. Problem dotyczy cienkiej błony znajdującej się tuż za nią.
Kiedy się pojawia i kogo dotyczy
Zaćma wtórna może rozwinąć się po kilku miesiącach, a czasem dopiero po latach od operacji. Nie u każdego się pojawia. Nie jest też skutkiem błędu lekarza ani winą pacjenta, który na przykład zbyt wcześnie wrócił do obowiązków. To częsta i znana reakcja gojenia się oka.
Na jej wystąpienie wpływają m.in. wiek, stan oka, rodzaj soczewki i przebyte stany zapalne. Nie ma sposobu, aby jej całkowicie zapobiec.
Jakie daje objawy
Objawy przypominają zwykłą zaćmę i narastają powoli:
- obraz znów staje się zamglony lub rozmyty,
- światło lamp i reflektorów bardziej razi,
- kolory tracą na wyrazistości,
- trudniej czytać, a nowe okulary nie pomagają.
Jeśli po dobrym okresie po operacji zauważysz takie zmiany, umów wizytę u okulisty. Rozpoznanie jest proste. Lekarz ogląda oko w lampie szczelinowej po rozszerzeniu źrenicy. Musi też wykluczyć inne przyczyny pogorszenia widzenia, na przykład zmiany w plamce.
Na czym polega zabieg laserem YAG
Zaćmę wtórną leczy się zabiegiem nazywanym kapsulotomią laserową. Laser YAG wykonuje niewielki otwór w środku zmętniałej torebki. Dzięki temu światło znów swobodnie dociera do siatkówki. Zabieg nie wymaga nacięcia, szwów ani wchodzenia do oka narzędziami.
Wygląda to zazwyczaj tak:
- Pacjent dostaje krople rozszerzające źrenicę, czasem także krople znieczulające i obniżające ciśnienie w oku.
- Siada przy aparacie podobnym do lampy, którą zna z badania u okulisty. Opiera brodę i czoło.
- Lekarz może przyłożyć do oka specjalną soczewkę, która ułatwia celowanie.
- Laser wykonuje serię krótkich impulsów. Pacjent widzi błyski i słyszy ciche kliknięcia.
Cały zabieg trwa zwykle kilka minut. Większość pacjentów czuje najwyżej lekki dyskomfort. Trzeba tylko spokojnie patrzeć w wyznaczony punkt i nie ruszać głową.
Jak przygotować się do zabiegu laserem
Przygotowanie jest proste. Weź ze sobą listę leków, okulary przeciwsłoneczne i dokumentację z operacji zaćmy. Powiedz lekarzowi o kroplach na jaskrę, jeśli je stosujesz, oraz o dużej krótkowzroczności. Zaplanuj kogoś, kto odwiezie Cię do domu, bo po kroplach rozszerzających nie wolno prowadzić samochodu. Zapytaj też w placówce, czy potrzebne jest skierowanie i czy trzeba mieć aktualne badania.
Co po zabiegu
Pacjent wraca do domu tego samego dnia. Przez pewien czas obraz może być zamazany, bo źrenica jest rozszerzona, a światło razi. Tego dnia nie należy prowadzić samochodu. Warto zabrać kogoś bliskiego.
Widzenie poprawia się zwykle szybko, często w ciągu dni. Mogą pojawić się unoszące się „mroczki”, czyli drobne fragmenty torebki. Zazwyczaj z czasem przestają przeszkadzać. Lekarz może zalecić krople na kilka dni i wyznaczyć kontrolę.
Nowy otwór w torebce pozostaje na stałe, więc zaćma wtórna w tym miejscu zwykle już nie wraca. Sztucznej soczewki się nie wymienia.
Czy zabieg laserem ma ryzyko
To zabieg mało obciążający, ale jak każda procedura medyczna nie jest całkiem pozbawiony ryzyka. Może dojść do przejściowego wzrostu ciśnienia w oku, dlatego czasem mierzy się je po zabiegu. Rzadko pojawia się obrzęk plamki lub odwarstwienie siatkówki, częściej u osób z dużą krótkowzrocznością. Możliwe jest też drobne uszkodzenie powierzchni sztucznej soczewki. Zwykle nie wpływa to na widzenie.
Kiedy natychmiast do lekarza: nagły spadek widzenia, silny ból oka, zaczerwienienie, błyski światła albo „firanka” w polu widzenia – po operacji zaćmy, także po zabiegu laserem YAG. Nie czekaj na kolejną wizytę, tylko pilnie zgłoś się do okulisty lub do szpitala.
Gdzie wykonać zabieg po operacji w Czechach
Zaćma wtórna może pojawić się dopiero po latach, więc pacjent będzie wtedy zwykle pod opieką okulisty w Polsce. Zabieg laserem YAG wykonują także polskie placówki okulistyczne, a terminy można sprawdzić tak, jak przy innych świadczeniach. Pomoże w tym artykuł ile czeka się na operację zaćmy.
Warto zachować dokumentację z operacji: wypis, nazwę i rodzaj wszczepionej soczewki. Organizator pomaga w tłumaczeniu dokumentacji, a polski okulista będzie z niej korzystać podczas kolejnych wizyt. Jeśli pogorszenie widzenia nastąpi krótko po zabiegu, zapoznaj się też z tekstem o powikłaniach po operacji zaćmy.
Najważniejsze w skrócie
- Zaćma wtórna to zmętnienie torebki, a nie powrót zaćmy.
- Pojawia się często po kilku miesiącach lub latach od operacji.
- Leczy się ją krótkim zabiegiem laserem YAG, bez nacięcia oka.
- Decyzję o zabiegu i jego terminie podejmuje okulista po badaniu.
Jeśli masz pytania dotyczące opieki po operacji, spokojne odpowiedzi znajdziesz na stronie pytania.
