Poradnik o zaćmie
Praca i sport po operacji zaćmy – co wolno i od kiedy
Po operacji zaćmy szybko wraca się do lekkich zajęć, ale wysiłek, kurz i woda wymagają ostrożności. Podpowiadamy, o czym porozmawiać z lekarzem.
Do lekkiej pracy siedzącej wiele osób wraca po kilku dniach, a do pracy fizycznej później, zwykle po kilku tygodniach. Basen, saunę i intensywny sport odkłada się zazwyczaj do zagojenia oka. Dokładne terminy ustala lekarz, bo zależą od przebiegu zabiegu i rodzaju zajęć.
Dlaczego trzeba uważać, skoro oko wygląda dobrze
Nacięcie w oku jest maleńkie i zwykle bez szwów, ale przez pewien czas pozostaje wrażliwe. W pierwszych tygodniach zagrażają mu przede wszystkim trzy rzeczy: zakażenie, uraz oraz nadmierny ucisk. Prawie wszystkie zalecenia dotyczą właśnie ich. Basen i sauna wiążą się z bakteriami i wilgocią. Praca w kurzu to ryzyko zanieczyszczenia. Piłka albo gałąź mogą uderzyć w oko.
Kiedy zwykle można wrócić do różnych zajęć
Poniższa tabela to ogólna podpowiedź, a nie zalecenie. Jeśli lekarz powie inaczej, trzymaj się jego wskazówek.
| Zajęcie | Zwykle można |
|---|---|
| Czytanie, telewizja, telefon | Od razu, gdy oko nie jest zmęczone |
| Krótkie spacery | Od pierwszych dni, w okularach przeciwsłonecznych |
| Lekkie domowe czynności | Od pierwszych dni, bez kurzu i dźwigania |
| Praca biurowa, komputer | Po kilku dniach, jeśli pozwala na to widzenie |
| Praca fizyczna, w kurzu, na wysokości | Po uzgodnieniu z lekarzem, zwykle po kilku tygodniach |
| Intensywny sport, siłownia | Po uzgodnieniu z lekarzem |
| Basen, jezioro, sauna | Po zagojeniu oka, gdy lekarz na to pozwoli |
| Sporty z ryzykiem uderzenia w oko | Najpóźniej, po zgodzie lekarza; warto chronić oczy |
Kiedy wrócić do pracy
To zależy od tego, jak ta praca wygląda, a także od potrzeb Twoich oczu:
- Praca przy biurku. Komputer nie szkodzi operowanemu oku. Przeszkadzać mogą natomiast łzawienie, suchość oka i brak właściwych okularów.
- Praca z ludźmi lub w sklepie. Bywa możliwa dość szybko, jeśli nie wymaga dźwigania.
- Praca fizyczna. Dźwiganie, praca w kurzu, pyle, dymie czy przy chemikaliach wymaga dłuższej przerwy.
- Praca na wysokości i przy maszynach. Tu liczy się też pewne widzenie i ocena odległości.
- Kierowcy. Decyzję podejmuje lekarz. Piszemy o tym w artykule jazda samochodem po operacji zaćmy.
Jeśli pracujesz zawodowo, zapytaj przed wyjazdem, jak będzie wyglądać sprawa zwolnienia lekarskiego i kto może je wystawić. Lepiej ustalić to wcześniej niż po powrocie. Pomocny może być wtedy Twój okulista lub lekarz rodzinny w Polsce.
Czy praca przy komputerze szkodzi operowanemu oku
Nie. Patrzenie w ekran nie uszkadza gojącego się oka. Przy komputerze mrugamy jednak rzadziej, a oko po operacji bywa suchsze. Może to powodować pieczenie, łzawienie lub chwilowe zamglenie. Rób krótkie przerwy, patrz co jakiś czas w dal i zapytaj lekarza o krople nawilżające. Jeśli ekran jest nieostry, winne mogą być stare okulary. Do czasu doboru nowych szkieł praca przy komputerze bywa męcząca, dlatego warto planować ją krócej.
Czy po operacji można się schylać
Zwykłe sięgnięcie po coś z niskiej półki czy założenie butów to na ogół nie problem, ale zalecenia bywają różne. Niektórzy lekarze proszą, by przez pewien czas unikać długiego pochylania się z głową w dół, zwłaszcza w połączeniu z wysiłkiem. Dotyczy to na przykład pielenia grządek czy mycia podłogi.
Praktyczne sposoby na pierwsze dni:
- buty zakładaj na siedząco lub z użyciem długiej łyżki,
- po rzeczy z podłogi przykucaj zamiast zginać się w pasie, jeśli możesz to zrobić bezpiecznie,
- ciężkie prace domowe odłóż albo poproś o pomoc.
Ile można dźwigać po operacji
Nie ma jednej wartości dla wszystkich pacjentów. Lekarze na ogół zalecają unikanie dużego wysiłku i dźwigania w pierwszym okresie gojenia. Czajnik czy lekka torba zwykle nie stanowią problemu. Worek ziemi, wnuczek na rękach czy zakupy na piąte piętro to co innego. Zapytaj lekarza, co oznacza „ciężkie” w Twoim przypadku, zwłaszcza jeśli na co dzień wykonujesz ciężką pracę.
Basen, kąpiel w jeziorze i sauna
Woda w basenie i jeziorze może zawierać drobnoustroje, a sauna to wysoka temperatura, pot i wilgoć. Dlatego z tych przyjemności trzeba zwykle zrezygnować na kilka tygodni. Termin powrotu powinien ustalić lekarz, najlepiej podczas kontroli.
Zwykły prysznic jest możliwy, ale trzeba uważać, by woda i mydło nie dostały się do oka. Włosy lepiej myć z głową odchyloną do tyłu, najlepiej z czyjąś pomocą.
Spacery, rower, ogród, gimnastyka
- Spacery są dobre od początku. Pomagają w dobrym samopoczuciu, ale uważaj na krawężniki, zwłaszcza gdy widzisz inaczej niż dotąd.
- Rower. Liczy się pewne widzenie, wiatr i pył. Zapytaj lekarza, a na początek wybieraj spokojne trasy.
- Ogród i działka. Pył, ziemia i gałęzie to częsta przyczyna podrażnień. Poczekaj z tym, aż lekarz pozwoli.
- Gimnastyka. Lekkie ćwiczenia zwykle można wprowadzać szybciej, a pozycje z głową w dół później.
- Sporty kontaktowe i z piłką. Wracaj do nich na końcu, po zgodzie lekarza.
Pamiętaj też o małych dzieciach i dużych psach. Przypadkowe uderzenie w oko to częstsza sytuacja, niż się wydaje.
Kiedy natychmiast do lekarza: nagły spadek widzenia, silny ból oka, wyraźne zaczerwienienie, błyski światła albo „firanka” w polu widzenia. Także po uderzeniu w oko albo gdy dostanie się do niego brudna woda lub ziemia, a objawy nie mijają, trzeba pilnie zgłosić się do okulisty lub do szpitala.
O co zapytać lekarza przed wyjściem z kliniki
- Kiedy mogę wrócić do swojej pracy?
- Czego nie wolno mi robić przez pierwsze tygodnie?
- Kiedy mogę iść na basen lub do sauny?
- Czy mogę pracować w ogrodzie albo w kurzu?
- Czy będzie mi potrzebne zwolnienie lekarskie?
Pełną listę zaleceń znajdziesz w artykule po operacji zaćmy, a opis poszczególnych tygodni w tekście ile trwa rekonwalescencja.

