Poradnik o zaćmie

Okulary po operacji zaćmy – czy będą potrzebne i kiedy kupić nowe

Operacja zaćmy może zmniejszyć potrzebę noszenia okularów, ale nie u każdego ją usuwa. Wyjaśniamy, od czego to zależy i kiedy dobrać nowe szkła.

Czas czytania: około 5 minut

Okulary na otwartej książce przy oknie — zdjęcie poglądowe

Większość osób po operacji zaćmy nadal potrzebuje okularów, przynajmniej do czytania. Zależy to przede wszystkim od rodzaju wszczepionej soczewki i stanu oka. Nowe szkła dobiera się zwykle dopiero po wygojeniu, gdy widzenie się ustabilizuje.

Dlaczego po operacji okulary zwykle zostają

Naturalna soczewka u młodego człowieka zmienia kształt i dzięki temu nastawia ostrość z daleka na blisko. Z wiekiem traci tę zdolność. Sztuczna soczewka jednoogniskowa w ogóle jej nie ma. Ma stałą moc, dobraną na jedną odległość.

Najczęściej ustawia się ją tak, aby pacjent dobrze widział daleko. Do czytania, pracy z telefonem czy szycia potrzebne są wtedy okulary do bliży. Można też wybrać inne ustawienie, na przykład lepsze widzenie z bliska. Wtedy okulary będą potrzebne do patrzenia w dal. To dobry temat na rozmowę z lekarzem przed zabiegiem.

Od czego zależy, czy okulary będą potrzebne

Rodzaj soczewki. Przy jednoogniskowej okulary do czytania są zwykle potrzebne. Przy dwu- lub trójogniskowej mogą być potrzebne rzadziej, choć nie da się tego obiecać z góry.
Astygmatyzm. Gdy jest większy, może pomóc soczewka toryczna. Bez niej okulary mogą być potrzebne także do dali.
Wynik pomiarów. Mimo dokładnej biometrii ostateczna wada może nieco różnić się od planowanej.
Stan oka. Choroby plamki, rogówki czy nerwu wzrokowego mogą ograniczyć ostrość także w okularach.
Twoje potrzeby. Ktoś, kto dużo czyta drobny druk, może korzystać z okularów częściej niż osoba, która głównie spaceruje.

Rodzaje soczewek porównujemy w artykule soczewki wewnątrzgałkowe, a korektę astygmatyzmu opisujemy w tekście soczewka przy astygmatyzmie.

Co zrobić ze starymi okularami tuż po operacji

Stare szkła były dobrane do oka z zaćmą, więc po zabiegu mogą przestać pasować. Zwłaszcza u osób, które miały dużą wadę, szkło operowanego oka bywa teraz zbyt mocne. Obraz w okularach może być wtedy gorszy niż bez nich.

Nie ma jednej zasady dla wszystkich. Zapytaj lekarza, co robić do czasu zagojenia. Często możliwe są takie rozwiązania:

noszenie starych okularów, jeśli nie przeszkadzają,
chodzenie bez nich w domu i używanie tylko prostych okularów do czytania,
czasowa wymiana jednego szkła u optyka, jeśli różnica między oczami jest duża.

Noszenie niepasujących okularów nie uszkadza oka. Może jednak męczyć, powodować zawroty głowy i utrudniać chodzenie po schodach. U starszej osoby to ważne, bo zwiększa ryzyko upadku. W takiej sytuacji warto zachować szczególną ostrożność.

Co, gdy operowane jest tylko jedno oko

Przy zaćmie w obu oczach przez pewien czas jedno oko jest już po zabiegu, a drugie jeszcze nie. Oczy mogą wtedy mieć bardzo różną moc. Trudniej jest ocenić odległość, a okulary nie zawsze rozwiązują problem. Tak jest szczególnie u osób z dużą krótkowzrocznością lub nadwzrocznością.

Duża różnica między oczami bywa jednym z powodów, dla których lekarz proponuje szybsze zaplanowanie drugiego zabiegu. Decyzję podejmuje okulista. Przy dwóch operacjach nowe okulary dobiera się zazwyczaj dopiero po zagojeniu drugiego oka. Więcej przeczytasz w artykule operacja drugiego oka.

Kiedy iść po nowe okulary

Zwykle dzieje się to kilka tygodni po operacji, często około czterech. Moment wskazuje lekarz, gdy uzna, że oko jest zagojone, a widzenie stabilne. Wcześniejszy zakup może oznaczać pieniądze wydane na szkła, które zaraz przestaną pasować.

Przed badaniem warto pamiętać o kilku rzeczach:

Dokończ krople zgodnie z zaleceniem lekarza.
Zabierz dokumentację z operacji z nazwą i mocą soczewki.
Zapisz, do czego używasz okularów: czytanie, komputer, jazda samochodem, robótki.
Zapytaj, czy lepsze będą osobne okulary do dali i do bliży, czy jedne, na przykład progresywne.

Receptę wystawia okulista, a badanie może też wykonać uprawniony optometrysta. Jeśli po zagojeniu w nowych okularach nadal widzisz niewyraźnie, wróć do okulisty. Przyczyna może leżeć gdzie indziej.

Czy gotowe okulary z drogerii wystarczą

Do czasu doboru właściwych szkieł proste gotowe okulary mogą wystarczyć do krótkiego czytania. Zapytaj o to lekarza. Takie okulary mają jednak tę samą moc dla obu oczu i nie korygują astygmatyzmu. Jeśli oczy różnią się od siebie, mogą szybko męczyć wzrok. Na dłuższą metę lepsze są okulary dobrane po badaniu. Pamiętaj też, że po operacji wada zwykle jest inna niż przedtem, więc stara recepta nie jest już aktualna. Nowe badanie będzie potrzebne nawet wtedy, gdy nosisz okulary od wielu lat.

Czy potrzebne są okulary przeciwsłoneczne

Tak, to dobry pomysł, szczególnie w pierwszych tygodniach. Po operacji światło może razić, dlatego warto mieć je przy sobie już w drodze powrotnej do domu. Wybierz okulary z filtrem UV i dobrze zasłaniające oko. Nie muszą być drogie. Chronią też przed wiatrem i kurzem, które podrażniają gojące się oko.

Czy po operacji można nosić soczewki kontaktowe

Jeśli do tej pory używasz soczewek kontaktowych, zapytaj lekarza, czy i kiedy możesz do nich wrócić. Nie wkładaj ich do operowanego oka na własną rękę, bo gojąca się powierzchnia jest wrażliwa na zakażenie.

Kiedy natychmiast do lekarza: złe widzenie w okularach to zwykle nie powód do paniki, ale nagły spadek widzenia, silny ból, wyraźne zaczerwienienie, błyski światła albo „firanka” w polu widzenia po operacji wymagają pilnej wizyty u okulisty lub w szpitalu.