Poradnik o zaćmie

Kiedy widać efekt operacji zaćmy i skąd zamazany obraz

Wielu pacjentów czeka na ostry obraz już następnego dnia, a potem się niepokoi. Wyjaśniamy, jak zwykle wraca widzenie i co jest po drodze normalne.

Czas czytania: około 5 minut

U wielu pacjentów widzenie poprawia się już w pierwszych dniach po operacji zaćmy. Ostateczny efekt pojawia się zwykle po kilku tygodniach, gdy oko się zagoi. Zamglony obraz i razące światło tuż po zabiegu są częste i zazwyczaj szybko ustępują.

Dlaczego zaraz po operacji obraz może być zamazany

Tuż po zabiegu oko nie pracuje jeszcze w pełni. Przyczyn jest kilka i zwykle działają razem:

Rozszerzona źrenica. Krople stosowane przed operacją działają jeszcze przez pewien czas. Oko gorzej ustawia ostrość, a światło mocniej razi.
Niewielki obrzęk rogówki. Rogówka to przezroczysta przednia część oka. Po zabiegu bywa lekko obrzęknięta, a wtedy obraz jest jak za mgłą.
Stan zapalny. Delikatne podrażnienie wnętrza oka to naturalna reakcja na zabieg. Dlatego stosuje się krople przeciwzapalne.
Suchość oka. Po operacji oko może być bardziej suche, a obraz wtedy „faluje” i poprawia się po mrugnięciu.

Te zmiany zwykle cofają się w ciągu dni lub kilku tygodni. Dlatego zamglenie pierwszego dnia nie mówi jeszcze nic o wyniku operacji. U niektórych obraz jest wyraźny od razu, a u innych poprawa przychodzi wolniej. Jedno i drugie może być prawidłowe.

Dlaczego światło tak razi

Światłowstręt, czyli nadwrażliwość na światło, jest po operacji zaćmy częsty. Zmętniała soczewka przez lata przepuszczała mniej światła. Gdy zniknie, do siatkówki trafia go znacznie więcej. Świat wydaje się nagle bardzo jasny. Dochodzi do tego rozszerzona źrenica i podrażnienie oka.

Co pomaga:

okulary przeciwsłoneczne na zewnątrz, także w drodze powrotnej do domu,
nieco przyćmione światło w mieszkaniu w pierwszych dniach,
czapka z daszkiem w słoneczny dzień,
unikanie patrzenia wprost w mocne lampy.

Wrażliwość na światło zwykle stopniowo słabnie. Jeśli utrzymuje się dłużej albo narasta, powiedz o tym lekarzowi.

Skąd nagle tak żywe kolory

Wielu pacjentów dziwi się, że biel znów jest biała, a błękit tak wyrazisty. Zaćma działała jak żółtawy filtr, do którego oko powoli przywykło. Po operacji barwy mogą wydawać się chłodniejsze, nawet z lekko niebieskim odcieniem. Mózg potrzebuje chwili, by się do tego przyzwyczaić.

Zdarza się, że pacjent porównuje oba oczy i widzi wyraźną różnicę. Operowane daje jasny, chłodny obraz, a nieoperowane żółtawy i ciemniejszy. Taka różnica jest dla wielu osób pierwszym dowodem na to, jak bardzo zaćma zmieniła ich widzenie.

Co może przeszkadzać w pierwszych tygodniach

Poza zamgleniem i blaskiem część pacjentów zauważa inne zjawiska:

Pojedyncze „mroczki” – drobne, pływające punkty, często widoczne dopiero teraz, gdy obraz stał się czystszy.
Cień lub błysk z boku – bywa odczuwany na skraju pola widzenia po wszczepieniu soczewki i zwykle z czasem przestaje przeszkadzać.
Różnica między oczami – dopóki drugie oko nie jest zoperowane, oba mogą widzieć inaczej, a ocena odległości bywa trudniejsza.
Stare okulary przestają pasować – moc oka się zmieniła, więc dawne szkła mogą przeszkadzać.

O takich objawach warto powiedzieć na kontroli. O różnicy między oczami piszemy więcej w tekście operacja drugiego oka.

Kiedy natychmiast do lekarza: gdy widzenie po poprawie nagle się pogarsza, pojawia się silny ból, wyraźne zaczerwienienie, błyski światła, nagły wysyp „mroczków” albo „firanka” w polu widzenia. Trzeba pilnie zgłosić się do okulisty lub do szpitala, nie czekając na kontrolę.

Czy czytanie albo telewizja mogą opóźnić poprawę

Nie. Korzystanie z oczu im nie szkodzi. Jeśli czujesz zmęczenie, po prostu zrób przerwę. Zmęczenie przy czytaniu często wynika z tego, że stare okulary przestały pasować, a nowych jeszcze nie ma.

Co, jeśli poprawa przychodzi wolniej, niż się spodziewasz

Nie oceniaj wyniku po jednym dniu i nie porównuj się z innymi. Przy twardej zaćmie, chorobach rogówki lub cukrzycy oko może potrzebować więcej czasu. Stosuj krople zgodnie z planem i przyjdź na kontrolę. Zapisz, co dokładnie Cię niepokoi: czy obraz jest gorszy rano, przy czytaniu, czy w świetle lamp. Takie szczegóły pomagają lekarzowi znaleźć przyczynę. Jeśli widzenie w ogóle się nie poprawia, skontaktuj się z okulistą wcześniej, niż wypada kontrola.

Od czego zależy ostateczny efekt

Operacja usuwa zmętniałą soczewkę, ale nie zmienia pozostałych części oka. Widzenie zależy od całej drogi, jaką pokonuje światło, oraz od nerwu wzrokowego. Efekt może być słabszy, gdy pacjent ma:

zmiany w plamce, na przykład zwyrodnienie plamki,
jaskrę z uszkodzeniem nerwu wzrokowego,
zmiany na siatkówce związane z cukrzycą,
chorobę rogówki.

Czasem takich chorób nie widać przed operacją, bo zasłania je gęsta zaćma. Lekarz informuje przed zabiegiem, czego można się spodziewać, jeśli jest w stanie to ocenić. Więcej piszemy w artykułach zaćma a jaskra oraz zaćma a zwyrodnienie plamki.

Kiedy ocenić wynik i dobrać okulary

Wynik najlepiej oceniać dopiero wtedy, gdy oko jest zagojone, a lekarz potwierdzi, że widzenie się ustabilizowało. Zwykle jest to po kilku tygodniach. Wcześniej nie warto kupować nowych okularów, bo moc oka może się jeszcze trochę zmieniać. Szczegóły znajdziesz w artykule okulary po operacji zaćmy.

A jeśli po miesiącach znów robi się mgliście

Gdy po dobrym okresie obraz znów staje się zamglony, nie oznacza to, że operacja się nie udała. Najczęściej to zmętnienie torebki, czyli zaćma wtórna. Można ją usunąć krótkim zabiegiem laserowym, a rozpoznanie stawia okulista. Każde takie pogorszenie warto pokazać lekarzowi.

Jak przebiega gojenie w poszczególnych tygodniach, opisujemy w artykule ile trwa rekonwalescencja.